گابیون بندی چیست؟ ( آموزش + نحوه اجرا)
شاید شما هم در هنگام عبور از خیابانها و یا جادهها قفسههای فلزی را مشاهده کردهاید که درون آنها با مصالحی مانند سنگ پر شده است. به این سازهها که به خصوص در حاشیه خیابانها یا در اطراف سازههای عمرانی مشاهده میشود، گابیون میگویند. در این مقاله از فنس گستر قصد داریم شما را با معنا و مفهوم گابیون بندی، کاربردها و دلایل محبوبیت این سازه و در نهایت آموزش نحوه اجرای گابیون آشنا کنیم. با ما تا انتهای مطلب همراه باشید تا نگاهی دقیق به دنیای گابیونها داشته باشیم.
گابیون بندی چیست؟
به قفسه فلزی مشبک که با شن، سنگ، قلوه سنگ و یا سایر مواد پر میشود گابیون میگویند. از گابیون در پروژههای مختلف مثل جلوگیری از فرسایش خاک، تثبیت شیبها و تزئین فضای شهری و حتی به عنوان دیوارهای حفاظتی استفاده میشود.
این سازه نصب آسان و هزینه کمی دارد و به دلیل داشتن دوام بالا و قابلیت شکل پذیری از محبوبیت زیادی برخوردار است و یک جایگرین مناسب برای نرده، دیوار و حصار در پروژههای مختلف عمرانی محسوب میشود.
در فرآیند گابیون بندی سیمهای مفتولی به شکل منظم در کنار یکدیگر قرار گرفته و یک ساختار شبیه دیوار به وجود میآورند. این ساختار با پر شدن از مصالح سنگی به شدت مقاوم و مستحکم میشود.
گابیونها علاوه بر استفادههای مهندسی و صنعتی، در طراحی محوطهها و فضاهای شهری به خصوص زیبا ساختن پارکها و محوطه سازی مدرن بسیار پرکاربرد هستند.
کاربردهای گابیون در صنعت و فضاهای شهری
توری گابیون یک سازه پرکاربرد است که در پروژههای مختلف اعم از مهندسی، صنایع عمرانی و حتی طراحی نقش مهمی ایفا میکند. احتمالا تا بحال نمونههایی از گابیون بندی را در پارکها یا میدانهای شهر مشاهده کردهاید. یعنی جاهایی که از گابیون جهت ساختن مجسمههای سنگی یا دیوارهای تزئینی استفاده میشود. در این جا گابیون به صورت یک قفسه محکم عمل میکند که مواد سنگی را درون خود نگه میدارد. به همین دلیل به آنها توری سنگی هم گفته میشود.
کاربردهای مهم گابیون
گابیونها در حوزه های مختلفی به کار میروند که از مهمترین آنها میتوان موارد زیر را نام برد:
- صنایع عمرانی و راه سازی: در پروژههای جاده سازی به خصوص در مناطق کوهستانی از گابیون جهت مهار سنگ و جلوگیری از ریزش استفاده میشود.
- قفس و دیوارهای محافظ: گابیون گاهی به عنوان یک جایگزین بادوام جهت حصار و دیوار کشی در محیطهای صنعتی یا حفاظتی به کار میرود.
- ساخت سد و دیوارههای خاکی : از گابیون در پروژه های سدسازی جهت مقاوم سازی دیوارهها و کنترل مسیر آب و کاهش فرسایش استفاده میشود.
- زیباسازی معماری داخلی و نمای بیرونی: در طراحی دکوراسیون شهری و نماهای مدرن گابیون به فضا جلوهای خاص و صنعتی میبخشد.
- استفاده در مراکز نظامی: در گذشته از گابیونها به عنوان محافظ در برابر حملات دشمن استفاده میکردند. امروزه نیز این کاربرد همچنان در برخی از حوزههای نظامی وجود دارد.
- استفاده در پروژههای دریایی: در پروژههای دریایی از گابیون به عنوان موجشکن استفاده میشود.
- هدایت جریان آب هنگام سیل: گابیونها به عنوان یک دیواره مقاوم یا دائم برای کنترل و هدایت کردن جریان آب در کانالها و مسیرهای سیلابی استفاده میشوند.
- پوشش دادن کف کانالها: از گابیون در زمان طغیان جهت جلوگیری از شسته شدن بستر رودخانهها و آبراههها ، بهعنوان لایه محافظ کف استفاده میشود.
- تقویت خاک و زیرساختها: با استفاده در پایهسازی و بهبود شرایط خاک، گابیون نقش مهمی در استحکام سازهها دارد.
جنس و مشخصات فنی گابیون
مفتولهای گالوانیزه انعطاف پذیری بالایی دارند و از مقاومت بالایی در مقابل خوردگی برخوردار هستند. به همین دلیل رایجترین ماده اولیه در تولید توری گابیون مفتولهای گالوانیزه هستند. به دلیل آنکه گابیونها در اشکال و اندازههای مختلفی تولید میشوند انعطاف پذیری و شکل پذیری این مفتولها در ساختار نهایی آنها نقش مهمی دارد. این مفتولها در ضخامتهای مختلفی تولید میشوند و قطر متداول آنها میان 2 تا 5 میلی متر است.
در کنار گابیونهای فلزی نوع دیگری از این سازهها توسط پلاستیکهای مقاوم تولید میشود. این نوع گابیون به دلیل داشتن قیمت مناسب، سهولت در استفاده و سبکی در پروژههایی مانند آرماتوربندی و یا تثبیت خاک زیر سازههای بتنی محبوبیت زیادی دارند. اما گابیونهای فلزی به دلیل دوام بیشتر در محیطهای سخت کاربردهای بسیاری دارند. نوع پلاستیکی به دلیل عمر طولانیتر و به صرفهتر بودن در برخی شرایط انتخاب مناسبتری است.
ویژگیهای فنی گابیون
هر گابیون از لحاظ فنی دارای سه مشخصه مهم نوع بافت چشمه، عرض و قطر مفتول است.
عرض رولهای گالوانیزه معمولا میان 1 تا 3 متر و طول آنها حدود 40 تا 50 متر است. همچنین قطر متداول مفتولها 2، 4 و 5 میلیمتر است و وزن آنها به صورت متوسط در هر متر حدود 2 کیلوگرم است.
چشمههای گابیون با توجه به اندازه سنگهایی که داخل آن قرار میگیرد طراحی میشود. رایجترین شکل چشمه، طرح لانه زنبوری یا شش ضلعی است. سایز رایج چشمهها شامل ۵×۶، ۸×۱۰ و ۱۰×۱۰ سانتیمتر میباشد که در این میان سایز ۸ ×۱۰ پرکاربردتر است.
یکی از رایجترین گابیونها برای کف سازی کانال و مسیرهای آبی گابیون مترز است که چشمههای آن ۵×۶ سانتیمتر است.
توریهای گابیون در شکلهای مختلفی تولید میشوند که از بین آنها فرم استوانه و مکعب بیشترین کاربرد را در پروژههای معماری و عمرانی دارند.
نحوه اجرای گابیون بندی
نحوه اجرای گابیون به محل و نوع کاربری بستگی دارد. اما متداولترین روش، استفاده کردن از ساختارهای استوانه ای یا مکعبی شکل است که پس از نصب در محل با مصالح پر میشوند. یک مرحله حیاتی برای گابیون بندی، انتخاب نوع مفتول است. در اجرای گابیون از سیمهای گالوانیزه یا مفتولهایی با روکش پیویسی جهت مقاومت بیشتر در مقابل زنگ زدگی و خوردگی استفاده میشود.
به صورت کلی نحوه و مراحل اجرای گابیون بهصورت زیر است:
- اندازهگیری محل اجرا جهت مشخص کردن مقدار توری مورد نیاز
- برش دادن توریها براساس الگوهای از پیش تعیین شده
- نصب پایههای نگهدارنده در محل اجرای پروژه
- اتصال توریها به یکدیگر و شکل دادن به قفسه فلزی
- پر کردن قفسهها با سنگ، بتن یا دیگر مصالح در اندازههای مناسب
مزایا و ویژگیهای گابیون بندی
گابیونها با توجه به محل نصب و نوع استفاده در اندازهها و شکلهای متنوعی تولید میشوند. این سازهها از نظر خواص فیزیکی و مکانیکی بررسی میشوند اما در خیلی از پروژهها ویژگیهایی مثل انعطاف مناسب، شکل پذیری بالا، سهولت اجرا و قابلیت سازگاری با شرایط مختلف اهمیت بیشتری دارد.
گابیونها در مقایسه با دیگر سازههای مشابه از لحاظ هزینه مقرون به صرفهتر هستند. از مزیتهای اصلی گابیون بندی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نصب ساده و سریع بدون نیاز به زیرسازی کردن یا فونداسیون خاص
- کاهش هزینههای اجرایی در مقایسه با دیوارهای بتنی یا سنگی
- انعطافپذیری بالا
- اجرای سریع پروژه به دلیل فرآیند ساده نصب و عدم وابستگی به شرایط خاص
- مقاومت بالا در برابر رطوبت، تغییرات دما و عوامل محیطی
- استفاده کردن از مصالح بازیافتی یا طبیعی برای پر کردن قفسهها
- سازگاری با محیط زیست به دلیل استفاده از سنگهای طبیعی یا مواد قابل بازیافت
- مقاومت فیزیکی خوب با استفاده از مفتولهای مقاوم و گالوانیزه
جمعبندی
گابیونها سازههای ترکیبی از شبکههای فلزی با مصالح سنگی هستندکه تحت عنوانهایی مانند توری سنگی یا قفس توری نیز شناخته میشود. سادگی نصب و قابلیت استفاده در پروژههای مختلف و هزینه پایین باعث شده تا گابیون یک انتخاب مناسب در میان مهندسان و معماران باشد. در این مقاله از مجله فنس گستر به معرفی گابیون، گابیون بندی و مزایا و مشخصات آن پرداختیم. منتظر دیدگاهها و نظرات شما مخاطبان عزیز هستیم.
سوالات متداول مربوط به گابیون بندی کردن
- گابیون چیست؟
به قفسه فلزی مشبک که با شن، سنگ، قلوه سنگ و یا سایر مواد پر میشود گابیون میگویند.
- گابیون چه کاربردهایی دارد؟
گابیونها علاوه بر استفادههای مهندسی و صنعتی، در طراحی محوطهها و فضاهای شهری به خصوص زیبا ساختن پارکها و محوطه سازی مدرن بسیار پرکاربرد هستند.
